2026 елның 4 апрелендә Олы Исак бистәсендә, мәчет территориясендә, Калининград өлкәсе мөселман халыклары мәдәнияте музее ачылды. Ачылу тантанасы Татарстан Республикасы Милли музееның 131 еллыгына багышланды, ә беренче экспозиция төбәк территориясендә яшәүче татарларга һәм башкортларга багышланды. Анда көнкүреш әйберләре, борынгы бизәнү әйберләре, костюмнар һәм китаплар тәкъдим ителгән.

“Бу вакыйга безнең мәдәниятебезнең тере булуын, яшәү урынына карамастан, безне берләштерүен күрсәтә”, – дип билгеләп үтте кереш сүзендә «Кардәшләр» татар-башкорт мәдәният җәмгыяте  рәисе Лилия Габбасова. Аның сүзләренә караганда, музей барлыкка килүдә төп рольне Калининград шәһәре мөселманнарының «ИХСАН» җирле дини оешмасы рәисе Явер Гусейнов уйнаган, ул музей өчен бина биргән.

“Йөз квадрат метр түләүсез файдалануга, анда Калининград өлкәсендә яшәүче һәм ислам динен тотучы ингушларга, үзбәкләргә һәм башка халыкларга багышланган экспозицияләр барлыкка килергә мөмкин. Без барысын да күрергә бик шат булачакбыз”, – дип сөйләде Лилия Габбасова.

Үз чиратында Явер Хөсәенов кунакларга бөек кыргыз язучысы Чыңгыз Айтматов сүзләре белән мөрәҗәгать итте: “Үз нәселегезне югалтмагыз. Тиңдәшлекне югалтмас өчен, кешенең тарихы булырга тиеш һәм бу тарих киләчәк буыннар өчен сакланырга тиеш». Аннары ул мөһим проблемага игътибар итте: ата – аналарның дини тәрбиядән куркуы-һәм өлкән буынны балаларын мәчеткә алып килүдән курыкмаска өндәде.

“Без сезнең балаларыгызның әтиләрегез һәм бабаларыгыз мәдәнияте турында белүләрен телибез. Һәр якшәмбе һәр мәчеттә иртәнге 10 дан яшь буынга ислам нигезләрен өйрәтәләр. Әгәр без законсыз эшчәнлек алып барган булсак, безне күптән япкан булырлар иде”, – дип билгеләп үтте “ИХСАН ” җитәкчесе.

“Татар үзбәктән, үзбәк рустан аерыла. Ләкин бу безне берләштергән кебек мөһим түгел: гаилә, өлкәннәргә хөрмәт һәм Россия, анда барлык халыклар һәм конфессияләр өчен урын бар. Һәм яңа мәдәни киңлек барлыкка килү-моңа иң яхшы дәлил»,-дип ассызыклады Валерий Егоркин, «Россия халыклары Ассамблеясе» Гомумроссия иҗтимагый-дәүләт оешмасының Калининград өлкәсе буенча төбәк бүлеге рәисе урынбасары.

Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, халыкларның мәдәнияте һәм көнкүреше белән музей экспозицияләре ярдәмендә генә түгел, ә Калининград өлкәсенең милли-мәдәни оешмалары  үткәрә торган милли бәйрәмнәрдә дә танышырга мөмкин. Аерым алганда, 20 июньдә “Татар-башкорт мәдәни җәмгыяте” “Кардәшләр” Сабантуй үткәрә. Бу бәйрәм халыкларның кыр эшләре тәмамлануын аңлата. Чара 12 сәгатьтә Зеленоград муниципаль округының Куликово бистәсендәге «Собрание» казино территориясендә башлана.

Калиниград шәһәренең «Кардәшләр» җәмгыять оешмасы рәисе Лилия Габбасова.